Ý Nghĩa Mã Số (PLU Code) Trên Tem Trái Cây Nhập Khẩu: Đầu Số 3, 4, 8, 9 Khác Nhau Thế Nào?

Khi cầm trên tay những trái táo, lê hay kiwi nhập khẩu, chiếc tem nhỏ dán trên vỏ thường là điểm dừng chân đầu tiên của mắt chúng ta. Bên cạnh tên thương hiệu và mã vạch, dãy 4 hoặc 5 chữ số trên tem luôn khiến nhiều người băn khoăn: Những con số này có ý nghĩa gì? Đầu số 3, 4, 8 hay 9 khác nhau ra sao? Liệu có phải trái cây đầu số 3 chứa hóa chất còn đầu số 8 là biến đổi gen?

Thực tế, dãy số này không hề ẩn chứa những bí mật phức tạp hay cảnh báo đáng sợ như các lời đồn thổi trên mạng. Việc hiểu đúng bản chất của các con số sẽ giúp bạn đọc vị chính xác phương thức canh tác của nông sản, từ đó đưa ra lựa chọn mua sắm thông minh và an toàn cho gia đình.

Nội dung dưới đây tổng hợp quy chuẩn định danh nông sản từ Hiệp hội Tiêu chuẩn Nông sản Quốc tế (IFPS), Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) nhằm giúp bạn đọc nhãn và sơ chế trái cây tươi đúng cách tại nhà.

Mã số đầu 3, 4 và đầu 9 trên tem trái cây nhập khẩu khác nhau thế nào?

Dãy số in trên tem dán vỏ trái cây được gọi là mã PLU (viết tắt của Price Look-Up). Hệ thống này do Hiệp hội Tiêu chuẩn Nông sản Quốc tế (IFPS) quản lý và áp dụng tại các siêu thị toàn cầu từ năm 1990 nhằm giúp nhân viên thu ngân tính đúng giá theo chủng loại, kích cỡ và phương thức canh tác, đồng thời hỗ trợ quản lý kho hàng hiệu quả.

Hệ thống mã PLU phân tách rõ ràng giữa hai phương thức canh tác phổ biến thông qua độ dài của dãy số và chữ số đầu tiên:

• Mã 4 chữ số (Bắt đầu bằng số 3 hoặc 4, nằm trong dải từ 3000 đến 4999): Cho biết trái cây được trồng theo phương pháp canh tác thông thường (Conventional), có sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật trong ngưỡng kiểm soát an toàn cho phép.

• Mã 5 chữ số (Bắt đầu bằng số 9, nằm trong dải từ 93000 đến 94999): Cho biết trái cây được canh tác hữu cơ (Organic). Mã này được tạo bằng cách đặt thêm chữ số 9 vào trước mã 4 chữ số của chính loại quả đó khi trồng thông thường.

Để dễ hình dung, bạn có thể tham khảo bảng đối chiếu mã số thực tế của một số loại trái cây quen thuộc theo cơ sở dữ liệu của IFPS:

Theo tài liệu PLU Codes Overview của IFPS, việc gắn mã này hoàn toàn tự nguyện đối với các nhà vườn và nhà phân phối, nhằm mục đích tối ưu hóa khâu bán lẻ tại các điểm bán.

Đầu số 3 và đầu số 4 trên tem trái cây có khác nhau về độ an toàn không?

Một trong những tin đồn phổ biến nhất là quan niệm cho rằng trái cây bắt đầu bằng số 3 đã qua xử lý bức xạ ion hóa, còn trái cây bắt đầu bằng số 4 mới là trồng thông thường.

Theo tài liệu hướng dẫn sử dụng mã PLU của IFPS, thông tin trên hoàn toàn không có cơ sở. Cả đầu số 3 và đầu số 4 đều thuộc nhóm trái cây canh tác thông thường và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm như nhau.

Các con số trong dải 3000 đến 4999 được Hiệp hội Tiêu chuẩn Nông sản Quốc tế cấp ngẫu nhiên cho các giống cây trồng và kích cỡ quả khác nhau nhằm phục vụ mục đích phân loại giá tại quầy thu ngân. Ví dụ, cùng là táo nhập khẩu nhưng quả kích cỡ nhỏ và quả kích cỡ lớn sẽ được gán hai mã 4 chữ số khác nhau để thu ngân dễ dàng phân biệt, hoàn toàn không mang ý nghĩa phản ánh mức độ độc hại hay công nghệ xử lý sau thu hoạch.

Khi nào nên ưu tiên chọn trái cây đầu số 9 (hữu cơ), khi nào chọn đầu số 3 và 4 là hợp lý?

Trái cây canh tác hữu cơ mang mã 5 chữ số bắt đầu bằng số 9 luôn có giá thành cao hơn bởi quy trình canh tác khắt khe, không sử dụng phân bón hóa học hay thuốc trừ sâu tổng hợp. Tuy nhiên, bạn không nhất thiết phải chọn mua hoàn toàn trái cây đầu số 9 cho mọi loại quả trong gia đình. Một khung quyết định đơn giản sẽ giúp bạn tối ưu chi phí:

• Ưu tiên chọn trái cây đầu số 9 (Hữu cơ): Dành cho những loại quả có lớp vỏ mỏng, mềm, thường được ăn nguyên vỏ hoặc dùng trực tiếp cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi có hệ tiêu hóa nhạy cảm (như táo organic, lê organic hoặc nho organic). Việc này giúp hạn chế tối đa nguy cơ tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật trên bề mặt vỏ.

• Yên tâm chọn trái cây đầu số 3 và đầu số 4 (Canh tác thông thường đạt chuẩn): Phù hợp với các loại quả có lớp vỏ dày, cứng và luôn được gọt bỏ lớp vỏ trước khi ăn (như cam, bưởi, chuối, bơ, kiwi). Khi lớp vỏ dày đã được loại bỏ hoàn toàn, phần thịt quả bên trong hoàn toàn an toàn để thưởng thức, giúp bạn tiết kiệm đáng kể chi phí đi chợ hàng ngày.

Mã PLU 5 chữ số bắt đầu bằng số 8 có phải là trái cây biến đổi gen (GMO) không?

Nhiều bài viết trên mạng từng cảnh báo người tiêu dùng tuyệt đối tránh xa trái cây có tem bắt đầu bằng số 8 vì cho rằng đó là thực phẩm biến đổi gen (GMO).

Thực tế, theo thông báo quy hoạch mã số từ IFPS, tiền tố số 8 trước đây từng được dự phòng cho nông sản biến đổi gen, nhưng trên thực tế mã này chưa bao giờ được đưa vào sử dụng thương mại tại bất kỳ siêu thị nào trên thế giới.

Do kho mã 4 chữ số trong dải 3000–4999 ngày càng cạn kiệt khi số lượng giống nông sản mới ra đời quá lớn, Hiệp hội Tiêu chuẩn Nông sản Quốc tế đã chính thức thu hồi quy định cũ và tái cấu trúc dải số bắt đầu bằng số 8:

• Dải 83000 – 83999: Dành cho nông sản canh tác thông thường.

• Dải 84000 – 84999: Dành cho nông sản canh tác hữu cơ.

Vì vậy, nếu bạn bắt gặp tem mã 5 số bắt đầu bằng 83 hoặc 84, đó đơn giản là mã định danh mới cho các giống nông sản thế hệ sau, hoàn toàn không phải là thực phẩm biến đổi gen.

Có nên chỉ nhìn tem PLU để phân biệt trái cây nhập khẩu thật và hữu cơ thật?

Mặc dù tem PLU là công cụ tra cứu hữu ích, bạn không nên xem đây là loại tem chống hàng giả tuyệt đối. Vì tem giấy và mã số có thể được in ấn ngoài thị trường, việc chỉ dựa vào một chiếc tem dán rời trên quả là chưa đủ để khẳng định 100% nguồn gốc sản phẩm.

Khi mua sắm trái cây nhập khẩu, bạn nên kết hợp quan sát đồng thời các yếu tố sau:

1. Kiểm tra bao bì và thùng hàng gốc: Nông sản nhập khẩu chính ngạch thường được vận chuyển trong các thùng carton nguyên đai nguyên kiện có in đầy đủ nhãn phụ tiếng Việt, tên nhà nhập khẩu, mã lô và thông tin xuất xứ.

2. Đối chiếu chứng nhận hữu cơ: Đối với các dòng sản phẩm hữu cơ cao cấp, hãy tìm kiếm logo chứng nhận chính thống của các tổ chức uy tín toàn cầu như USDA Organic (Mỹ) hoặc EU Organic (Châu Âu) được in trực tiếp trên nhãn thùng hoặc bao bì bọc ngoài, chẳng hạn như khi tìm hiểu về cách nhận biết các chứng nhận hữu cơ quốc tế như USDA, EU và JAS.

3. Lựa chọn điểm bán uy tín: Tương tự như thói quen nắm rõ cách đọc nhãn thông tin trên thực phẩm nhập khẩu đối với các mặt hàng đóng gói sẵn, việc mua sắm tại các siêu thị, cửa hàng thực phẩm hữu cơ minh bạch nguồn gốc sẽ giúp bạn gạt bỏ hoàn toàn nỗi lo về tem nhãn trôi nổi

.

Tại sao nhiều loại trái cây nhập khẩu như nho, việt quất, dâu tây không có tem dán trên quả?

Nếu để ý kỹ, bạn sẽ thấy các loại quả mọng như nho, việt quất, cherry hay dâu tây thường không có chiếc tem nhỏ dán trên từng quả. Nguyên nhân là vì tem PLU chỉ được thiết kế để dán lên những loại quả có vỏ cứng, kích thước vừa đến lớn và được bày bán rời (như táo, lê, cam, kiwi, chuối).

Đối với các loại quả nhỏ, vỏ mỏng dễ bị dập nát hoặc được đóng gói sẵn trong hộp nhựa/túi kín, toàn bộ thông tin về mã vạch, tên sản phẩm, trọng lượng, xuất xứ và quy chuẩn đóng gói đều được in trực tiếp trên nhãn dán ở nắp hộp hoặc bao bì bên ngoài.

Lỡ nuốt phải tem dán trên vỏ trái cây có sao không và rửa sao cho sạch keo?

Một tình huống khá oái oăm là trẻ nhỏ hoặc người lớn vô tình nuốt phải mẩu tem nhỏ dán trên vỏ táo khi ăn. Bạn không cần quá lo lắng về vấn đề này. Theo quy định của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) tại mục 21 CFR 175.105, chất kết dính (keo dán) dùng cho tem nhãn tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nông sản tươi phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nghiêm ngặt đối với phụ gia gián tiếp.

Nếu lỡ nuốt phải một mẩu tem nhỏ, cơ thể sẽ đào thải tự nhiên mà không gây ngộ độc cấp tính. Tuy nhiên, tem giấy và keo không phải là thực phẩm, vì vậy bạn nên bóc bỏ hoàn toàn trước khi rửa và thưởng thức quả.

Mẹo nhỏ: Việc bóc tem sẽ dễ dàng hơn rất nhiều nếu bạn thực hiện lúc vỏ quả còn hoàn toàn khô ráo ngay khi vừa lấy từ túi mua hàng ra, thay vì xả nước làm ướt rồi mới cạo lớp keo.

Sau khi đã bóc tem, hãy tuân thủ hướng dẫn sơ chế trái cây tươi an toàn của FDA để làm sạch hoàn toàn bụi bẩn và lớp sáp bảo quản tự nhiên trên vỏ:

1. Rửa sạch tay với xà phòng và nước ấm trong ít nhất 20 giây trước khi bắt đầu chạm vào trái cây.

2. Bóc bỏ tem dán và dùng dao gọt bỏ các phần bị dập (nếu có).

3. Rửa trực tiếp dưới vòi nước chảy mạnh, kết hợp dùng tay chà nhẹ bề mặt vỏ đối với các loại quả vỏ cứng như táo, lê, cam. Tuyệt đối không dùng xà phòng, nước rửa chén hay chất tẩy rửa hóa học vì cấu trúc vỏ quả xốp có thể hấp thụ hóa chất.

4. Lau khô bằng khăn giấy sạch hoặc khăn vải sạch trước khi ăn hoặc cất vào tủ lạnh.

Quy trình chà nhẹ dưới vòi nước chảy ở trên rất phù hợp với các loại quả vỏ cứng có dán tem như táo, lê hay cam; riêng với nhóm quả mọng bán theo chùm không dán tem lẻ, bạn có thể xem thêm cách phân biệt lớp phấn trắng tự nhiên và rửa nho đúng cách để giữ quả tươi giòn mà không làm ảnh hưởng đến độ bám của cuống.

Kết luận

Dãy số trên tem PLU thực chất là một trợ thủ đắc lực giúp bạn phân biệt nhanh chóng giữa trái cây canh tác thông thường (mã 4 số đầu 3, 4 hoặc mã 5 số đầu 83) và trái cây hữu cơ (mã 5 số đầu 9 hoặc mã 5 số đầu 84). Hãy ưu tiên chọn mã đầu số 9 cho những loại quả ăn cả vỏ và thoải mái lựa chọn mã đầu số 3, 4 cho những loại quả vỏ dày cần gọt bỏ. Khi mua sắm, đừng quên kết hợp quan sát nhãn bao bì và lựa chọn các đơn vị phân phối minh bạch để đảm bảo chất lượng tốt nhất cho mâm trái cây của gia đình.

Nếu bạn đang tìm kiếm nguồn trái cây tươi được tuyển chọn kỹ lưỡng về nguồn gốc, bảo quản lạnh tiêu chuẩn và phân loại rõ ràng giữa dòng nhập khẩu thông thường với dòng hữu cơ đạt chứng nhận quốc tế, bạn có thể tham khảo ngay danh mục các loại trái cây nhập khẩu và hữu cơ theo mùa tại ROOTS hoặc ghé trực tiếp cửa hàng tại 237–241 Nguyễn Công Trứ, Phường Bến Thành, TP.HCM để trực tiếp kiểm tra tem nhãn và chọn lựa những sản phẩm ưng ý nhất.

Nguồn tham khảo

1. International Federation for Produce Standards (IFPS) — PLU Codes Overview & New 83000/84000 Series Assignment: https://www.ifpsglobal.com/PLU-Codes

2. International Federation for Produce Standards (IFPS) — Produce PLU Codes: A User's Guide: https://www.ifpsglobal.com/Portals/22/IFPS%20Documents/PLU_User_Guide.pdf

3. International Federation for Produce Standards (IFPS) — Official PLU Codes Search Database: https://www.ifpsglobal.com/PLU-Codes/PLU-codes-Search

4. U.S. Department of Agriculture, Agricultural Marketing Service (USDA AMS) — Organic Labeling Standards: https://www.ams.usda.gov/rules-regulations/organic/labeling

5. U.S. Food and Drug Administration (FDA) — Code of Federal Regulations Title 21, Section 175.105 (Indirect Food Additives: Adhesives and Components of Coatings): https://www.ecfr.gov/current/title-21/chapter-I/subchapter-B/part-175/subpart-B/section-175.105

6. U.S. Food and Drug Administration (FDA) — 7 Tips for Cleaning Fruits, Vegetables: https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/7-tips-cleaning-fruits-vegetables

Bài viết liên quan

1. Nho Xanh Và Nho Đỏ: So Sánh Dinh Dưỡng Và Cách Rửa Nho Đúng Cách

2. Cách Đọc Nhãn Dinh Dưỡng Trên Thực Phẩm Nhập Khẩu Từ A–Z

3. Chứng Nhận Hữu Cơ USDA, EU, JAS Là Gì?